Shqiptarët e Maqedonisë në veprimtaritë e përbashkëta atdhetare për çlirimin e Kosovës (1989–1993) - Asani, Skënder; Rameti, Besnik (Instituti i Historisë "Ali Hadri" Kosovë, 2025)
Lëvizjet Ilegale Shqiptare në Trevat Lindore kanë pasur gjithmonë një vijimësi të pashkëputshme në të gjitha periudhat historike që është vërtetuar edhe sot. Pavarësisht nga rrethanat politike dhe diskriminimeve shtetërore që vepronte Federata Jugosllave ndaj shqiptarëve në Ballkan, gjithmonë u angazhuan pandërprerë në veprimtaritë atdhetare për liri kombëtare nga viti 1945 deri në vitin 1999. Në veprimtaritë ilegale në vitet 1989-1991, bartësit kryesorë të grupeve ilegale në Kumanovë kanë qenë: Liman Jashari, Fadil Limani, Xhemail Sopi, Rexhije Avdiu dhe shumë të tjerë. Në Gostivar bartësit kryesorë të kësaj rezistence ishin: Valdeta Fejzullai, Hajredin Kaza, Nazif Sinani, Dashmir Aliji, Imberli Bekteshi, Zulqifli Dalipi, Nafie Zendeli etj., ndërsa kryetar i grupit ilegal “Besa” në Manastir ka qenë Nexhip Xhemailovski, sekretar Usein Usejnovski dhe arkëtar Vetin Usejnovski, të cilët organizuan mbështetje në të mirë të popullit shqiptar, duke shpërndarë parulla: “Kosova Republikë”, “Maqedonia nën Shqipërinë”, “Bashkëngjitje me Shqipërinë”. Kjo veprimtari u intensifikua sidomos pas vitit 1991, kur shumë shqiptarë nga Maqedonia u kyçën në grupet dhe stërvitjet e para në Shqipëri, bashkë me komandantin legjendar Adem Jashari. Ajo që nisi si lëvizje ilegale përfundoi me përfshirjen aktive në luftën për çlirimin e Kosovës, me një kontribut të qenësishëm nga shqiptarët e Maqedonisë.